Karabasan Nedir ve Neden Gelir? (Uyku Felci)

Karabasan (Uyku Felci)

Paylaş

Karabasan Nedir ve Neden Gelir?


Karabasan Nedir ve Neden Gelir? Öncelikli sorumuz, “Karabasan var mıdır?” olmalı. Türkiye’de halk arasında karabasan olarak bilinen efsane, aslında beynin bir müddetlik şaşırma evresinden ve bu evre içerisinde vücudun geçici bir felce uğramasından başka bir şey değil. Bunun nedenlerine ve olası çözümlerine, nasıl gerçekleştiğine aşağıda değineceğiz fakat önce “karabasan” terimini geride bırakacağız. Bu durumun asıl ismi “Uyku Felci“dir. Yani siz uyurken hiçbir hayalet veyahut ruh/cin vesaire sizin üstünüze çullanıp boğazınızı sıkmıyor, bağırmamanız için elleri ile ağzınızı kapatmıyor. Bu makaleyi uzun araştırmalar sonucu kendi bilgimle harmanlayarak sizlere ulaştırıyorum -ki, bilmeyenlerimiz var ise bu cehaletten kurtulsun diye. Çünkü artık güzel ülkemde 5 yıl sonra “Karabasan bastı beni bu gece!” diye bir söyleve rast gelmek istemiyorum. 🙂

Karabasan (Uyku Felci) Nedir?


Çoğu kişi tarafından karabasan olarak adlandırılan uyku felci durumu, uykunun “REM” kısmında, uyanmak ve uyanmamak arasında ki ince çizgide beynimizin bir şeyleri yanlış yapması sonucu gerçekleşir. (Uyku ve Rüya hakkında daha fazla bilgi için bkz: Nasıl Rüya Görürüz?)

Peki beynimiz bu esnada neyi yanlış yapar? Daha önceki yazılarımda da anlattığım gibi, uyku esnasında bilincimiz yerine bilinçaltımız devreye girer ve hareket fonksiyonlarımız kısıtlanır. Bir nevi kaslarımız beynimizin isteklerine yanıt vermez, küçük bir felç durumu yaşarız ve eğer bu felç durumunu yaşamasaydık rüya esnasında iken koştuğumuzu gördüğümüzde, gerçek hayatta da koşar ve muhtemelen duvara çarpardık. Felç olmamız bu nedenle uyku esnasında gereklidir ve uyurgezerlik de ayrıca uyku esnasında iken kaslarımızın aktif olması sonucu gerçekleşir. Yani aynı zamanda uyurgezerlik de bu felç durumunun yaşanmamasına dayanan nörolojik bir bozukluktur.

Yani karabasan durumu, uyku esnasında bir anda bilincimizin açılması fakat beynimizin kaslarımızın üzerindeki felç etkisini kaldırmayı unutmuş olması durumudur. Bilincimiz açıktır; görebiliriz, duyabiliriz fakat hareket edemeyiz. Bağırmayı deneriz fakat ağzımızı oynatamayız ve vücudumuz korkudan dolayı adrenalin salgılamaya başlar. Bu esnada bilinçaltımız ile halen etkileşimde olduğumuz için, o an duyacağımız korku bize bilinçaltımızdan “korku” içeren görüntüleri çağrıştırabilir. Yani halüsinasyon görebilme ihtimalimiz oldukça fazladır. Bu gibi bir durum ile karşı karşıya gelindiğinde, sakin olunmalı ve felcin geçmesi beklenilmelidir. Aksi taktirde psikolojiniz bu basit durumdan kötü etkilenebilir.

(Ayrıca bkz:Bilinçaltı Nedir? Nasıl Çalışır?)


Uyku Felci Neden Olur? Nasıl Önlenir?


Bu soruyu ayrıca “Karabasan neden gelir?” sorusuyla bağdaştırabiliriz. Uyku felcinin ne ve nasıl olduğundan bahsettik, peki uyku felci neden olur?

  • Sırtüstü yatmak. (Boynun ve kafanın durduğu pozisyon sonucu olabilir deniyor.)
  • Çok fazla stres.
  • Aç uyumak.
  • Uyku hapları.
  • Uyku düzeni bozukluğu.
  • Fazla şekerli yemek.
  • Lucid Rüya. (Bakınız: Lucid Rüya)
  • Yaşam ve çevrenin ani değişikliklere uğraması. (Taşınma vs.)

Uyku felci esnasında panik yapmamalı ve sakince durumun geçmesini beklemelidir. Halüsinasyon görülürse aldanılmamalı ve herhangi bir anlam yüklenmemelidir. (Cin, karabasan vs.) Uyku felçleri genelde saniyeler, bazen dakikalar ve çok nadiren de olsa saatler sürebilir. İnanılmaz olarak sayabileceğimiz bir durum olarak, 4-5 saat sürerek kayıtlara geçen uyku felçleri de mevcuttur.

 


Uyku Felci ve Kültürlerdeki Efsaneleri


  • Çin: Bir hayalet, uyuyan kişinin üzerine oturur ve ruhunu ele geçirir. Zararı yoktur. Korkutur.
  • Japonya: Aydınlığa ulaşan kişinin, şeytanlar tarafından saldırıya uğraması.
  • Almanya: Cadı basması olarak yaygındır.
  • Vietnam: İnsanın üzerine oturan bir hayalet olarak tanımlanır.
  • Rusya: Aile içi ilişkiler nedeni ile, ev ruhu “domovoi” tarafından cezalandırılmak.
  • Türkiye: Karabasan basması. Özellikle hamile kadınlara olduğu söylenen ve tamamıyla din ile bağdaştırılan, kötü bir cinin insana uyurken musallat olması durumu.

Tabii ki artık bilmeyenler biliyor ki, bu durum sadece “Uyku Felci” dir. Sizlere bir şeyler katabildiysem ne mutlu. 🙂


Şizofren Psikolog


  1. halil çay dedi ki:

    galiba bu durumdan en çok muzdarip olan benim.küçüklüğümden beri sürekli rüya görürüm,lakin çoğu salih rüyalardır.yani tamamen gerçekleşecek veya başıma gelecek yaşayacağım olaylardır,ve rüya görmediğim gün salak gibi olurum,,ve tabii doğal olarakta en çok kabus görmekteyim amerikan filimlerinden bile çoktur ve bağırır hatta nara atarım,ve bu halen bu şeklde devam ediyor.ve 2012 yılından sonra narkolopsi hastası oldum,gerçi alemetler 2003 yıllarında başlamıştı 2012 dn sonra artı ve ansızın nöbetler gelmeye başladı,polisongrafi raporlarında derin uykuda belirgin azalma olduğu ortaya çıktı ve belli tıbbi terimler solunum durmaları vs,ve hayat bu şekilde devam ediyor..

  2. Sizofren Psikolog dedi ki:

    Hayal’e Cevap: Bilinçaltının sana bir oyunu, uyku ile uyanıklık arasında yaşanan halüsinasyon/rüya karışımı bir durum. Son 1 ayda hiç yaşamadım fakat bana da genellikle olur. Telefonla biriyle mesajlaşırım, konuşurum vesaire fakat duruma alıştığım için aslında telefonun o an elimde olmadığını ve kimseyle konuşmadığımı anlarım mesela. Garip ve korkutucu bir durum. 🙂

  3. Hamza dedi ki:

    Uyku felci daha önce hiç geçirmedim ,bunu şimdiden öğrendiğim iyi oldu ilerde yaşarsam ve bu makale aklıma gelirse sakin kalmayı başarabilirim.

  4. Hayal dedi ki:

    Merhaba.Üstadım hemen hemen herkesin başına gelmiştir bu uyku felci durumu,benim sorum şöyle; bir çok kere bu durumu yaşamış olmama rağmen ben ,hiç tanıdık olmayan bir durumla karşılaştım uyku felci durumunda olduğumu bildiğim bir haldeyken biri ile konuştum .Ben yalnız yaşayan biriyim hop bir dakika delirmedim yada rüya görmediğime eminim fakat hani felç esnasında bir ağırlık kıpırda yamama yahut ses çıkaramama durumda değildim.Sorular sordum cevaplar aldım ve soru sordu cevap verdim .Yüzünü görmek istiyorum dedim bunu sakın yapma deyip kayboldu ve felç diye tabir adlandırdığımız olay sonra erdi .Bir tek fark ile korkmamış nefes nefese kalmamıştım sıra dışı idi . Bu hangi evre?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir